Tập văn cúng

CHUYỆN NGƯỜI Ở HẬU PHƯƠNG

Kính tặng: QH

Tác giả:  Bùi văn Thanh

Bút danh: Bạch Hồng Ngọc

Chương 1

1

          Trời phú cho Quỳnh Hương một nhan sắc khá hoàn hảo. Từ nhỏ, cô đã nổi tiếng xinh đẹp, được tiếng là người con gái quê thuần hậu, thuỳ mị, nết na nhất làng.

Sở hữu một dáng vóc đẹp, Quỳnh Hương có giọng hát hay. Năm mười sáu tuổi, nước da trắng, môi hồng, đôi má lúc nào cũng ưng ửng đỏ, ngực nở phổng phao, lông mày lá liễu, cặp mắt bồ câu đen lay láy, ưa nhìn, miệng cười duyên dáng. Quỳnh Hương sớm có nhiều chàng trai để ý .

Tình yêu đầu đời đến với Quỳnh Hương cũng từ năm cô tròn mười sáu tuổi, nên việc học hành ngày càng chểnh mảng, lực học sa sút, nhất là năm cuối cấp 3. Kỳ thi tốt nghiệp năm đó, Quỳnh Hương chật vật mới thi đỗ.

Năm học một ngàn chín trăm sáu mươi chín - một ngàn chín trăm bảy mươi , là năm tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào đại học. Vì ba năm trước đó đều tổ chức xét tuyển theo chỉ tiêu phân về của Bộ giáo dục đào tạo, chính vì thế mà Quỳnh Hương có phần chủ quan không chịu học hành đến nơi, đến chốn. Vì thế, Quỳnh Hương tự lượng được sức mình, cô chủ động không dự  thi vào đại học nữa.

          Gia đình Quỳnh Hương thuộc diện khá giả, giàu có đứng tốp nhất nhì trong làng; có điều kiện rất tốt để cho Quỳnh Hương tiếp tục đi học, song Quỳnh Hương không  dự thi đại học, mà quyết định ở nhà làm ruộng, giúp đỡ gia đình.

Bạn bè thân thiết của Quỳnh Hương hầu hết đều quyết tâm thi vào một trường Đại học, Cao đẳng nào đó để được tiếp tục đi học, số còn lại thì cũng đi học một trường nghề để kiếm công ăn, việc làm; ở quê, ngày đó con trâu đi trước, cái cày theo sau, vất vả lắm.

Thời buổi bấy giờ, ở quê tôi khi đã học hết cấp ba, thì ít ai chịu ở nhà, nhưng riêng cô không nghe bất cứ một ai khuyên bảo, một mình một ý.

Có hôm, không biết cô đọc lỏm được ở đâu câu thơ, và ngân nga:

“Mười năm cắp sách theo thầy

Năm thứ mười một vác cày theo trâu”

Rồi cô thêm vào hai câu:

“Trót vì vướng chút tình sâu

Mình làm mình chịu âu sầu làm chi”

Thôi ở nhà theo chân trâu “tắc, rì” cho được việc, chứ tốt nghiệp còn suýt trượt, huống chi là đi thi đại học, thi làm gì cho tốn kém, biết thân biết phận cứ ở nhà cho xong việc.

Kể ra Quỳnh Hương nghĩ cũng đúng, không tin tưởng vào khả năng của bản thân, cô không đi thi làm gì cho mất việc, vì mình đã không chịu cố gắng thì đành lòng chấp nhận.

Thời đó nhiều gia đình trong làng thấy đứa con nào lực học kém, thì họ chỉ cho ăn học hết cấp hai, rồi ở nhà giúp đỡ gia đình làm ruộng, đến tuổi dựng vợ, gả chồng, một thời gian sau làm nhà cho ở riêng là xong. Còn đứa nào học khá, giỏi thì mới được thi vào học cấp ba, thời đó năm sáu xã thi vào mới đủ một lớp 8. Mà đã học cấp ba thì phải phấn đấu đi thoát li cho bằng được. Trong làng, trong huyện đứa nào cũng vậy đã học xong cấp ba chúng phấn đấu đi bằng được. Do đó, số học hết cấp ba mà ở nhà như Quỳnh Hương là rất hiếm.

Tình yêu của lứa tuổi học trò cũng là hiện tượng hoàn toàn tự nhiên, không ai ngăn cấm được. Hùng người yêu Quỳnh Hương học cùng trường, tốt nghiệp trước cô khóa, anh thi đỗ vào cao đẳng kỹ thuật một trường ở Hà Nội. Thời gian đầu hai người vẫn ghi thư cho nhau, động viên nhau cố gắng trong học tập. Phải nói tình cảm đó của Quỳnh Hương là thời kỳ đẹp nhất mà cô đã bỏ lỡ. Chính cô đã gây ra thất vọng cho Hùng. Khi Hùng nhận được lá thư của người bạn học, anh đã không tin nổi khi biết Quỳnh Hương có tình cảm với một thầy giáo dạy toán. Hùng rất thất vọng và đã chủ động chia tay.

Giá như đêm hôm đó Quỳnh Hương không đến trường nhờ thầy giúp đỡ, giá như hôm đó trời không đổ mưa, giá như hôm đó mấy bạn cùng trường không trú mưa ngoài hiên của dãy nhà tập thể giáo viên, giá như đèn trong phòng không tắt… thì mọi chuyện đã không xảy ra. Thầy giáo dạy toán không bị chuyển trường. Tình yêu của họ vẫn đẹp. Và có lẽ giờ này Quỳnh hương đã khác.

Cô sinh ra và lớn lên trên một mảnh đất, giàu truyền thống cách mạng, và là mảnh đất có tiếng hiếu học, một vùng quê Trung du bán sơn địa, song thiên nhiên lại không ưu đãi, năm nào cũng giông bão, ngập lụt, năm nào cũng nắng cháy như đổ lửa, có năm gió thổi khô rụng cả những lá chè còn xanh, mưa thì nước chảy không kịp, nước thường dâng cao gây ngập úng  cả đường sá, đi lại vất vả khó khăn, bên cạnh về mùa Hạ còn chị cảnh  gió Lào khắc nghiệt.

          Có tiếng con gái nhà lành, hiền thục, chăm chỉ ruộng đồng, đẹp người, đẹp nết, Quỳnh Hương lại chịu thương, chịu khó, lam lũ, chăm chỉ trong mọi công việc gia đình cũng như ngoài xã hội. Quỳnh Hương có giọng hát hay, ăn nói lịch sự, dễ thương, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt sắc sảo, mái tóc dài suôn và đen mượt, dáng người tầm thước thanh mảnh, gọn gàng trong bộ áo tím Huế nền nã. Nhiều chàng trai trong làng cũng như mấy xã lân cận, đều để ý và thường xuyên săn đón cô.

          Đêm nào cũng vậy, gia đình Quỳnh Hương rất nhiều khách ra vào, chủ yếu là nam thanh niên; nhiều hôm, cả đám nán lại trò chuyện, khuya lắc mới chịu ra về. Quỳnh Hương quá mệt mỏi, trước những sự việc xảy ra không đáng có, nam thanh niên trong làng có ý ngăn cấm nam thanh niên các làng bên cạnh đến nhà cô chơi.

Phải nói thời bấy giờ chuyện đó là rất hiếm, hầu như không nơi nào có, duy chỉ làng cô mấy thanh niên vì một lý do nào đó không trúng tuyển vào bộ đội, ở nhà nghĩ chuyện “ Trâu ta ăn cỏ đồng ta”

Chuyện đó xảy ra có một lần thôi, không biết lý do gì mà mấy thanh niên làng bên cãi cự với mấy thanh niên trong làng cô; hôm đó một thanh niên làng bên bị đẩy ngã xuống ao ướt như chuột lột, rồi từ đó người ta đồn đại, thêu dệt lên rằng trai làng  khác  bị con trai làng cô bế ném xuống ao bèo như cơm bữa. Dần dần  khách qua lại nhà cô cũng ít hơn, con trai các làng khác, không ai dám bén mảng đến nhà Quỳnh Hương nữa. Trai trong làng có ba thanh niên không trúng tuyển đi bộ đội, ở nhà cứ hầm hè, kèn cựa nhau làm cho Quỳnh Hương rất khó chịu về những điều tai tiếng đó. Đám nào đến với Quỳnh Hương cũng là láo nháo, nên cô khôn khéo từ chối.

Mấy cụ cao tuổi trong làng nói:

- Không đâu như cái làng mình, chúng nó làm những chuyện lộn xộn, mà trước đây chưa bao giờ có, các làng xã khác chẳng có cái chuyện này bao giờ, Tôi đã 80 tuổi đầu rồi, chưa bao giờ thấy chuyện đó xẩy ra ở làng mình, cảm thấy xấu hổ thay cho dân làng mình.

Cả làng cứ xôn xao đề nghị xử lý kỷ luật đám thanh niên đó, Chi bộ Đảng chỉ đạo Chi đoàn thanh niên họp để kiểm điểm làm cho ra nhẽ, không thể để tình trạng đó tái diễn ở cái làng này nữa.

Quỳnh Hương sau khi nghỉ học được bầu ngay làm bí thư chi đoàn thôn thay Huấn vừa trúng tuyến đi bộ đội đợt hai trong năm. Cô có nhiều năng khiếu nổi trội, lại được cái miệng khéo ăn khéo nói, nên cuối năm đó cô được bầu bổ sung làm  phó bí thư Liên chi đoàn, thay cho Luân về Huyện đoàn nhận công tác. Vì chưa tìm được người thay thế nên cô vẫn kiêm luôn cả bí thư chi đoàn thôn. Do vậy, Quỳnh Hương rất lúng túng, vì chưa có kinh nghiệm giải quyết. Đúng là như người chết đuối vớ được cọc, Quỳnh Hương có người Bác họ làm bí thư Đảng ủy xã bên, tư vấn cho cô để giải quyết việc đó.

Quỳnh Hương tổ chức họp ban chấp hành Liên chi đoàn, bàn biện pháp giải quyết, mọi người đều đồng ý với cô chỉ phân tích cho các Đoàn viên hiểu rõ tính chất vụ việc, để các đoàn viên rút kinh nghiệm, tạo không khí đoàn kết trong chi đoàn, xây dựng nông thôn ngày càng phát triển.

Ngay tối ngày hôm sau cô về tổ chức họp chi đoàn, thực hiện theo đúng tinh thần chỉ đạo của ban chấp hành Liên chi đoàn; sau khi mọi người nhận thức được điều đó là không tốt, gây ảnh hưởng xấu trong xã hội, nhất là trong khu dân cư, gây thù hằn giữa các khu vực; và đã hứa tuyệt đối không để việc đó xẩy ra  bất cứ  một lần nào nữa. Cuộc họp kết thúc vui vẻ.

Quê tôi, ngày ấy khi đã đi bộ đội mà lại trở về, là mọi người nhìn họ dưới một con mắt khác, nhất là nghi ngờ họ đảo ngũ, nên ai đi bộ đội mà trở về địa

phương là phải trình giấy tờ  của đơn vị ngay. Nếu có anh nào đảo ngũ thật thì bị đưa lên Huyện học tập, lao động công ích hàng tháng. Sau đó vẫn phải gọi đi bộ đội lần khác. Hồi đó nhiều đứa trẻ con trong làng thấy vậy, hay đùa hát:

- “Bộ đội ta chưa đi đã về

Sao mà như vậy?

Bớ các trai làng ta.”

Mấy người đi bộ đội bị trả về thì đáp lại:

- “Vì leng ben chúng tôi mới về

Vì sốt rét chúng tôi mới về

Giấy tờ còn đây

Không tin thì thôi…”

Kể cũng hay, chuyện gì trong làng trong xã trẻ con đều đặt được những bài vè chế giễu, lúc đầu một đứa xướng ra rồi cứ đứa này, đứa khác thêm một câu thành một bài vè khá dài rất có vần có lối, có lẽ lâu ngày mà chẳng ai ghi lại rồi đến lúc không ai còn nhớ tới nữa.

Nhiều khi bọn chúng nó còn sáng tác chế thêm vào câu sau:

“Một người làm việc bằng hai

Để cho chủ nhiệm mua đài mua xe

Một người làm việc bằng ba

Để cho quản trị mua xe mua dài”

Cứ truyền miệng nhau như thế mà không biết ai là tác giả. Các bài vè  làm mấy ông cán bộ trong làng tức quá.

Rồi những điệu hò ghẹo trên những cánh rừng, những thửa ruộng ngày xưa, không có ai ghi lại cả nên giờ cũng đã mai một đi. Quỳnh Hương rất thích hò ghẹo, hôm nào đi làm những lúc nghỉ là những diệu hò lại vang lên:

- Ơ hò… bên kia có đám mây hồng

Có nam có nữ mà không nghe hò…

Rồi phía bên kia đáp lại:

- Ơ hò… chanh chua thì khế cũng chua?

 Lẽ nào đây lại chịu thua câu hò...

Phía khởi xướng hò đáp lại

Ơ hò… Xa xôi xích lại cho gần

Làm thân con nhện mấy lầm tơ giăng tơ ơ hò...

Cứ thế hò đi, đối lại một vùng quê nho nhỏ   ở miền trung du bán sơn địa cũng vui nhộn hẳn lên.